Masz wyrok, nie masz pieniędzy - od czego zacząć
Prawomocny wyrok sam z siebie nie przenosi pieniędzy. Żeby ruszyć egzekucję, potrzebujesz tytułu wykonawczego - czyli wyroku z klauzulą wykonalności - a następnie wniosku do komornika, w którym wskazujesz sposób egzekucji i, jeśli je znasz, składniki majątku dłużnika. Im więcej ustalisz przed złożeniem wniosku, tym mniejsze ryzyko, że postępowanie umorzy się jako bezskuteczne. Reprezentujemy wierzycieli w egzekucji i dłużników w obronie przed nieprawidłowymi czynnościami komornika.
Jak przebiega egzekucja?
Ocena tytułu wykonawczego
Sprawdzamy, czy wyrok, nakaz zapłaty albo akt notarialny nadaje się do egzekucji i czy roszczenie nie jest przedawnione.
Klauzula wykonalności
Bez niej komornik nie zacznie działać. Składamy wniosek do sądu i pilnujemy jego rozpoznania.
Wniosek egzekucyjny
Kierujemy sprawę do komornika i wskazujemy majątek dłużnika: rachunki, wynagrodzenie, nieruchomości, pojazdy.
Wybór sposobu egzekucji
Dobieramy najszybszą drogę. Możemy też zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika.
Nadzór i skargi
Kontrolujemy przebieg egzekucji i - gdy komornik przekroczy uprawnienia - składamy skargę na jego czynności.
Właściwy sąd
Skargi na czynności komornika rozpoznaje sąd rejonowy właściwy dla siedziby kancelarii komorniczej. Termin to 7 dni od dnia dokonania czynności lub dowiedzenia się o niej.
Windykacja należności
Pomagamy wierzycielom w dochodzeniu należności - od wezwania do zapłaty, przez postępowanie sądowe o nadanie klauzuli wykonalności, po wszczęcie i nadzorowanie egzekucji komorniczej. Dobieramy skuteczne sposoby egzekucji (z rachunków bankowych, wynagrodzenia, nieruchomości).
Skargi na czynności komornika
Jeśli komornik naruszył przepisy lub przekroczył uprawnienia, składamy skargi na czynności komornika do sądu. Analizujemy prawidłowość prowadzonej egzekucji i chronimy prawa zarówno wierzycieli, jak i dłużników.
Obrona dłużnika
Pomagamy dłużnikom w sytuacjach, gdy egzekucja jest prowadzona bezpodstawnie, na podstawie przedawnionego długu lub z naruszeniem przepisów. Składamy powództwa przeciwegzekucyjne i wnioski o ograniczenie egzekucji.
Czego komornik nie może zająć
To pytanie zadaje na konsultacji niemal każdy dłużnik i niemal zawsze odpowiedź jest korzystniejsza, niż się spodziewa. Z wynagrodzenia za pracę komornik może zająć najwyżej połowę, a kwota odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu - po odliczeniu składek i podatku - pozostaje wolna od potrąceń w całości.
Wyjątkiem są alimenty: tam limit sięga trzech piątych wynagrodzenia, a kwota wolna nie obowiązuje. Na rachunku bankowym wolne od zajęcia jest 75% minimalnego wynagrodzenia w każdym miesiącu kalendarzowym. Zupełnie spod egzekucji wyłączone są między innymi świadczenie wychowawcze, świadczenia rodzinne, świadczenia z pomocy społecznej i alimenty, które dłużnik sam otrzymuje.
Umowa zlecenia bywa traktowana jak wynagrodzenie za pracę, jeśli jest świadczeniem powtarzającym się i stanowi jedyne źródło utrzymania - o to warto zawnioskować, bo komornik nie ma obowiązku domyślać się tego z akt.
Skarga, powództwo opozycyjne czy interwencja - co kiedy przysługuje
Trzy różne środki, które w rozmowie nazywa się wspólnie „odwołaniem od komornika”, i wybór złego kosztuje termin. Skarga na czynności komornika (art. 767 Kodeksu postępowania cywilnego) dotyczy tego, JAK komornik działa - zajął rzecz wyłączoną spod egzekucji, źle wyliczył koszty, pominął formalność.
Termin to 7 dni i jest to najczęściej przegapiany termin w całej procedurze. Powództwo przeciwegzekucyjne z art. 840 KPC dotyczy natomiast tego, CZY dług w ogóle istnieje - że został zapłacony, umorzony albo przedawniony; skarga tu nie pomoże, bo komornik nie bada zasadności długu i badać jej nie może.
Trzeci przypadek to osoba trzecia, której rzecz zajęto przy okazji - na przykład sprzęt należący do współmałżonka albo rodzica: służy jej powództwo z art. 841 KPC, wnoszone w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa. Na konsultacji zaczynamy właśnie od tego rozróżnienia, bo od niego zależy zarówno pismo, jak i to, ile czasu zostało.
Tytuł wykonawczy, sposoby egzekucji i skarga na komornika
Egzekucja zaczyna się od tytułu wykonawczego, czyli prawomocnego orzeczenia zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Z takim dokumentem składa się wniosek egzekucyjny do komornika, wskazując sposoby egzekucji: z wynagrodzenia, rachunku bankowego, wierzytelności, ruchomości lub nieruchomości. Wybór ma znaczenie praktyczne, bo od niego zależy, jak szybko pojawią się pieniądze i ile pochłoną koszty.
Wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika, a w razie potrzeby wystąpić o wyjawienie majątku przed sądem. Jeżeli komornik działa wadliwie lub zajmuje składniki wyłączone spod egzekucji, przysługuje skarga na czynności komornika, którą trzeba złożyć w terminie 7 dni - to jeden z najczęściej przegapianych terminów w całej procedurze.
Kto ponosi koszty egzekucji
Opłatę egzekucyjną pobiera komornik od dłużnika, co do zasady w wysokości 10% wyegzekwowanego świadczenia. Wierzyciel wykłada natomiast zaliczki na wydatki - korespondencję, opinie biegłych, koszty poszukiwania majątku - które podlegają zwrotowi po skutecznej egzekucji. Kosztami zastępstwa adwokata w postępowaniu egzekucyjnym również obciążany jest dłużnik.
Z egzekucją wiąże się jedno ryzyko: jeżeli dłużnik nie ma majątku, postępowanie zostanie umorzone jako bezskuteczne, a poniesione zaliczki przepadną. Dlatego przed złożeniem wniosku sprawdzamy, czy egzekucja ma realne szanse powodzenia - czasem lepszym rozwiązaniem jest wstrzymanie się i przerwanie biegu przedawnienia w inny sposób.
Egzekucja okazała się bezskuteczna - co dalej
Umorzenie z powodu bezskuteczności nie zamyka sprawy, zmienia tylko narzędzia. Pierwsze to wyjawienie majątku: sąd rejonowy wzywa dłużnika do złożenia wykazu majątku i przyrzeczenia, a składanie go niezgodnie z prawdą jest zagrożone odpowiedzialnością karną - bywa, że sam wniosek wystarcza, by pieniądze się znalazły.
Drugie to skarga pauliańska, gdy dłużnik wyzbył się majątku z pokrzywdzeniem wierzycieli, na przykład darował mieszkanie rodzinie tuż przed wyrokiem; taką czynność można zaskarżyć w ciągu 5 lat od jej dokonania. Trzecie to wpis do biura informacji gospodarczej, który realnie utrudnia dłużnikowi kredyt, leasing czy abonament, więc bywa skuteczniejszy niż kolejny wniosek egzekucyjny.
I rzecz o kosztach: samo umorzenie z powodu bezskuteczności nie rodzi po stronie wierzyciela opłaty stosunkowej - inaczej niż umorzenie na jego własny wniosek, które kosztuje 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. To jeden z powodów, dla których nie warto wycofywać wniosku pochopnie.
Ile kosztuje egzekucja?
Opłata egzekucyjna komornika wynosi 10% wyegzekwowanego świadczenia i obciąża dłużnika, a nie wierzyciela; spada do 3%, jeśli dłużnik wpłaci należność komornikowi w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Skarga na czynności komornika podlega opłacie stałej 100 zł. Honorarium ustalamy indywidualnie, w kwocie brutto - także wtedy, gdy reprezentujemy dłużnika.
Częste pytania - postępowanie egzekucyjne
Ile kosztuje wszczęcie egzekucji komorniczej?
Opłata egzekucyjna wynosi 10% wyegzekwowanego świadczenia i obciąża dłużnika, a jeśli dłużnik wpłaci należność komornikowi w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji - 3%. Wierzyciel wykłada natomiast zaliczki na wydatki, zwracane po skutecznej egzekucji. Honorarium adwokata za przygotowanie wniosku i nadzór nad egzekucją ustalamy indywidualnie, w kwocie brutto.
Czy mogę się bronić przed egzekucją?
Tak, dłużnik ma prawo do obrony - może złożyć powództwo przeciwegzekucyjne, skargę na czynności komornika lub wniosek o zawieszenie egzekucji.
Czy komornik może zająć całą pensję?
Nie. Przy egzekucji należności innych niż alimenty komornik może zająć najwyżej połowę wynagrodzenia za pracę, a kwota odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu - po odliczeniach składkowych i podatkowych - jest wolna od potrąceń w całości. Przy egzekucji alimentów limit jest wyższy, do trzech piątych wynagrodzenia, i kwota wolna nie obowiązuje. Na rachunku bankowym wolne od zajęcia jest 75% minimalnego wynagrodzenia w każdym miesiącu kalendarzowym. Świadczenie wychowawcze, świadczenia rodzinne, świadczenia z pomocy społecznej i otrzymywane alimenty nie podlegają egzekucji w ogóle - jeśli komornik je zajął, trzeba to zgłosić natychmiast.
Ile trwa egzekucja komornicza?
Ustawa nie wyznacza tu żadnego terminu - postępowanie trwa do wyegzekwowania należności albo do umorzenia. Realny czas zależy przede wszystkim od wybranego sposobu: zajęcie rachunku bankowego lub wynagrodzenia daje efekt w dniach lub tygodniach, egzekucja z nieruchomości wymaga opisu, oszacowania i licytacji, więc liczy się w miesiącach, a przy nieskutecznej pierwszej licytacji - dłużej. Dlatego przy większych należnościach zaczynamy od sposobów najszybszych, a nie od najbardziej okazałego składnika majątku.
Kiedy dług stwierdzony wyrokiem ulega przedawnieniu?
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem 6 lat, a jeżeli obejmuje świadczenia okresowe należne w przyszłości - z upływem 3 lat (art. 125 Kodeksu cywilnego). Złożenie wniosku egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia, a po umorzeniu postępowania termin biegnie od nowa. Dlatego przy dłużniku bez majątku czasem opłaca się wszcząć egzekucję samą tą przerwą, nawet wiedząc, że tym razem nic się nie odzyska.
Rzetelność, terminowość i wysoka skuteczność. Kancelaria podchodzi do tematu bardzo skrupulatnie, nie zostawiając niczego przypadkowi. Świetny kontakt i jasne zasady rozliczeń. Zdecydowanie polecam każdemu, kto szuka pomocy prawnej na najwyższym poziomie.